Tại Sao Cùng Một Sự Việc Nhưng Mỗi Người Lại Có Một Góc Nhìn Khác Nhau? | EHA
I. Tại Sao Cùng Một Sự Việc Nhưng Mỗi Người Lại Có Một Góc Nhìn Khác Nhau?
Bạn và một người khác cùng chứng kiến một sự việc. Nhưng bạn cho rằng đó là một vấn đề. Người kia lại cho rằng đó là một cơ hội.
Bạn cảm thấy một lời góp ý là sự chỉ trích. Người khác lại xem đó là một cơ hội để cải thiện.
Cùng một sự việc. Cùng một hoàn cảnh. Nhưng hai người có thể đưa ra hai cách nhìn hoàn toàn khác nhau.
Vậy điều gì tạo nên sự khác biệt đó?
Có phải một người nhìn đúng và người còn lại nhìn sai?
Hay mỗi người đang nhìn sự việc thông qua một hệ thống trải nghiệm, niềm tin và cách diễn giải khác nhau?
Hiểu được điều này không chỉ giúp chúng ta hiểu người khác hơn, mà còn giúp nhận ra cách chính mình đang nhìn cuộc sống.
II. Góc nhìn không chỉ đến từ những gì đang xảy ra
Khi một sự việc xảy ra, chúng ta thường nghĩ rằng mình đang nhìn thấy chính sự việc đó. Nhưng thực tế, giữa sự việc và cách chúng ta cảm nhận về sự việc luôn có một quá trình diễn giải.
Ví dụ, một người quản lý nói với nhân viên
“Phần này cần được làm lại.”
Một người có thể nghĩ: “Anh ấy không hài lòng với năng lực của mình.”
Người khác lại nghĩ: “Đây là phản hồi để mình cải thiện.”
Lời nói không thay đổi. Nhưng ý nghĩa mà mỗi người gán cho lời nói đó lại khác nhau. Từ cách diễn giải khác nhau, cảm xúc cũng khác nhau.
Một người cảm thấy tổn thương.
Một người cảm thấy có động lực.
Vì vậy, góc nhìn không chỉ được tạo ra bởi những gì đang xảy ra bên ngoài. Nó còn được hình thành bởi cách mỗi người tiếp nhận và diễn giải những gì đang xảy ra.
III. Trải nghiệm quá khứ ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn hiện tại
Không ai bước vào một sự việc với một tâm trí hoàn toàn trống rỗng. Mỗi người đều mang theo những trải nghiệm đã từng có.
Những lần thành công.
Những lần thất bại.
Những lời khen.
Những lời chỉ trích.
Những lần được tin tưởng.
Những lần bị từ chối.
Tất cả đều có thể trở thành một phần trong cách chúng ta nhìn nhận những trải nghiệm mới. Một người từng thất bại khi thử điều gì đó mới có thể trở nên thận trọng hơn trước một cơ hội tương tự.
Trong khi một người từng có trải nghiệm tích cực có thể nhìn cơ hội đó bằng sự hào hứng. Cùng một cơ hội. Nhưng trải nghiệm khác nhau tạo ra phản ứng khác nhau.
Điều đó không có nghĩa quá khứ quyết định hoàn toàn cách chúng ta nhìn hiện tại. Nhưng nó có thể trở thành một bộ lọc ảnh hưởng đến những gì chúng ta chú ý và cách chúng ta diễn giải sự việc.
IV. Niềm tin có thể trở thành bộ lọc của góc nhìn
Bên cạnh trải nghiệm, những điều chúng ta tin cũng có ảnh hưởng rất lớn.
Nếu một người tin rằng: “Mình không đủ giỏi.”
Họ có thể nhìn một thử thách mới như bằng chứng rằng mình không có khả năng.
Nếu tin rằng: “Mình luôn thất bại.”
Họ có thể tập trung nhiều hơn vào những dấu hiệu cho thấy lần này cũng sẽ thất bại.
Nếu tin rằng: “Người khác luôn đánh giá mình.”
Một lời góp ý bình thường cũng có thể được diễn giải thành sự phán xét. Đây là lý do niềm tin giới hạn có thể ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận bản thân và thế giới xung quanh.
Bạn có thể tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này qua bài Niềm Tin Giới Hạn Là Gì? Vì Sao Nó Âm Thầm Quyết Định Cuộc Sống Của Bạn.
Những niềm tin quen thuộc có thể đang ảnh hưởng đến bạn
“Mình không thể.”
“Mình không phù hợp.”
“Mình không có khả năng.”
“Mình không may mắn.”
“Người khác giỏi hơn mình.”
Những suy nghĩ này đôi khi xuất hiện nhanh đến mức chúng ta không nhận ra mình đang nhìn sự việc thông qua một niềm tin đã có sẵn.
Chúng ta chỉ đơn giản nghĩ rằng: “Mình đang nhìn sự thật.”
Trong khi thực tế, chúng ta có thể đang nhìn cách mình diễn giải sự thật.
V. Góc nhìn khác nhau có nghĩa là ai đúng, ai sai?
Đây là một câu hỏi rất đáng suy nghĩ. Khi hai người nhìn một sự việc khác nhau, chúng ta thường muốn xác định ngay “Ai đúng?”
Nhưng không phải mọi khác biệt về góc nhìn đều có thể được giải quyết bằng đúng và sai. Mỗi người có thể đang nhìn thấy một phần khác nhau của cùng một vấn đề.
Một người chú ý đến rủi ro.
Người kia nhìn thấy cơ hội.
Một người quan tâm đến hiện tại.
Người kia nghĩ về dài hạn.
Một người dựa trên trải nghiệm cá nhân.
Người kia dựa trên dữ liệu.
Vì vậy, thay vì ngay lập tức phủ nhận góc nhìn của người khác, chúng ta có thể thử hỏi
“Điều gì khiến họ nhìn sự việc theo cách đó?”
Câu hỏi này không yêu cầu chúng ta phải đồng ý. Nó chỉ giúp chúng ta hiểu trước khi phán xét.
Góc nhìn ảnh hưởng đến cách chúng ta ra quyết định
Góc nhìn không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc. Nó còn ảnh hưởng đến lựa chọn.
Nếu bạn nhìn một cơ hội như một rủi ro, bạn có thể từ chối.
Nếu bạn nhìn nó như một cơ hội để học hỏi, bạn có thể thử.
Nếu bạn nhìn một thất bại như dấu chấm hết, bạn có thể dừng lại.
Nếu bạn nhìn nó như dữ liệu để điều chỉnh, bạn có thể tiếp tục.
Vì vậy, cách chúng ta nhìn vấn đề có thể trở thành một phần trong quá trình ra quyết định. Đó cũng là lý do phát triển tư duy có mối liên hệ chặt chẽ với khả năng lựa chọn.
VI. Góc nhìn có liên quan gì đến NLP?
NLP quan tâm đến cách con người trải nghiệm, diễn giải và tạo ra ý nghĩa từ những gì mình trải qua. Hai người có thể cùng trải qua một tình huống nhưng tạo ra những trải nghiệm bên trong khác nhau.
Một người tập trung vào điều mình mất. Người khác tập trung vào điều mình học được. Một người nhớ đến cảm giác thất bại. Người khác nhớ đến những gì mình đã vượt qua.
Điều này cho thấy trải nghiệm của con người không chỉ phụ thuộc vào sự kiện bên ngoài mà còn liên quan đến cách chúng ta xử lý và diễn giải sự kiện đó. Khi nhận ra điều này, chúng ta bắt đầu có khả năng quan sát chính cách mình đang suy nghĩ.
Kết luận
Cùng một sự việc nhưng mỗi người có một góc nhìn khác nhau không phải vì con người luôn đúng hoặc luôn sai. Mỗi người nhìn cuộc sống thông qua những trải nghiệm, niềm tin, giá trị và cách diễn giải riêng.
Điều quan trọng không phải là cố gắng khiến tất cả mọi người nhìn mọi thứ giống nhau. Mà là nhận ra góc nhìn của mình được hình thành như thế nào.
Khi hiểu được điều đó, chúng ta sẽ bớt vội phán xét người khác. Đồng thời, chúng ta cũng bắt đầu biết đặt câu hỏi với chính những điều mình từng tin là chắc chắn. Bởi phát triển tư duy đôi khi không bắt đầu bằng việc học thêm một điều mới.
Nó bắt đầu bằng việc nhận ra rằng
“Có thể điều mình đang nhìn thấy chỉ là một phần của bức tranh.”
Và khi nhìn được nhiều hơn một góc, chúng ta cũng có thêm nhiều khả năng để lựa chọn cách mình muốn sống và hành động.
EHA đồng hành cùng hành trình phát triển tư duy
EHA đồng hành cùng hành trình phát triển tư duy, NLP, thay đổi tư duy và phát triển bản thân, giúp mỗi người hiểu sâu hơn về cách mình suy nghĩ, lựa chọn và tạo ra những thay đổi tích cực trong cuộc sống.
----------------
EHA - NƠI ĐÀO TẠO & PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC
Gia nhập Group Zalo để nhận thông tin: https://zalo.me/g/ezbpqrujva0nsclrpg5f
Hotline: 0908 720 589
Website: https://eha.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/eha.vn